Chcesz, aby Twój tekst został opublikowany na Aspektach tak jak ten powyżej? Zajrzyj do zakładki współpraca.

 

Podobała Ci się powyższa praca? Pomóż nam i autorowi dotrzeć do innych – udostępnij!

ZOBACZ WIĘCEJ

23 czerwca 2020
Mary Wollstonecraft była osiemnastowieczną, brytyjską filozofką, pisarką i feministką. W swojej najsłynniejszej pracy pt. Wołanie o prawa kobiety broniła praw kobiet do edukacji. Całe życie głosiła ideały, w imię których
20 czerwca 2020
Uciekamy w Polsce od tematu rasizmu - wydaje nam się, że nas problem nie dotyczy. To, że nie jest on tak widoczny jak w Stanach Zjednoczonych, nie oznacza jednak, że
08 czerwca 2020
Po czterech latach od premiery Młodego Papieża Paolo Sorrentino powraca w wielkim stylu, aby znów zajrzeć za mury Watykanu i snuć senne refleksje nad człowieczeństwem i współczesnością. W luksusowej sali
29 maja 2020
Muszę przyznać, że nie sądziłem, że będzie mi kiedyś brakowało futbolu z naszego krajowego podwórka. Wątpliwy poziom Ekstraklasy powodował, że nasza liga była głównie obiektem żartów i oglądana była chyba
20 czerwca 2020
Uciekamy w Polsce od tematu rasizmu - wydaje nam się, że nas problem nie dotyczy. To, że nie jest on tak widoczny jak w Stanach Zjednoczonych, nie oznacza jednak, że
08 czerwca 2020
Po czterech latach od premiery Młodego Papieża Paolo Sorrentino powraca w wielkim stylu, aby znów zajrzeć za mury Watykanu i snuć senne refleksje nad człowieczeństwem i współczesnością. W luksusowej sali
27 maja 2020
Pod koniec ubiegłego roku Polacy świętowali sukces Olgi Tokarczuk, która otrzymała nagrodę Nobla za rok 2018. Jednak w tym samym czasie nagrodę przyznano również Austriakowi Peterowi Handke. Chociaż od tego
29 maja 2020
Muszę przyznać, że nie sądziłem, że będzie mi kiedyś brakowało futbolu z naszego krajowego podwórka. Wątpliwy poziom Ekstraklasy powodował, że nasza liga była głównie obiektem żartów i oglądana była chyba

ZOBACZ WIĘCEJ

Chcesz, aby Twój tekst został opublikowany na Aspektach tak jak ten powyżej? Zajrzyj do zakładki współpraca.

 

Podobała Ci się powyższa praca? Pomóż nam i autorowi dotrzeć do innych – udostępnij!

Bananowa młodzież — termin przypomniany przy okazji publikacji płyty Matyi  Narodowe jedzenie bananów — protest przeciwko cenzurowaniu sztuki. Co połączyło sztukę krytyczną i rap? Dlaczego społeczeństwo, a w szczególności pokolenie boomerów oburzają teksty kultury niepokazujące w zasadzie nic nowego?

O co chodzi z tymi bananami i dlaczego zostały wykorzystane w pracy Natalii LL Sztuka konsumpcyjna?  Czemu są wyrazem składowym wyrażenia bananowa młodzież? Jak podaje wikipedia za Słowniczkiem Instytutu Pamięci Narodowej bananowa młodzież to w marcowej propagandzie określenie grupy dzieci wyższych działaczy partyjnych i państwowych, oskarżana o sprowokowanie Marca ’68 i przewodniczenie studenckim protestom. Banany, jako towar deficytowy w PRL-u, stały się synonimem butnej młodzieży, szukającej nieistniejącego powodu do buntu. Rzekomy podtekst erotyczny w fotografiach Natalii LL również związany jest z bananami, jednak  inną interpretacją jej pracy jest krytyka gospodarki niedoboru, a banany zostały wykorzystane jako produkt w PRL-u niemal niedostępny, a przez to postrzegany jako luksusowy.

 

Tekst Patointeligencja z płyty Maty 100 dni do matury wywołał niezwykle burzliwą reakcję, moim zdaniem zupełnie niewspółmierną do jego wydźwięku. W singlu z pewnością ukazano pewną prawdę o bananowej młodzieży i patologii obecnej w tym środowisku, dla wielu zaskakującą – szczególnie dla rodziców tytułowej inteligencji. Być może społeczeństwo, niespodziewające się aż tak szybko postępującej degeneracji młodego pokolenia, miało klapki na oczach i pewnie znaczna jego część nadal ma – to właśnie sprawiło, że skala zjawiska (celowo nie używam słowa problemu) nie została dostrzeżona. To zaślepienie zwiększyło szok wywołany singlem i spotęgowało oburzenie rodziców patointeligencji.

 

Czy dla młodych ludzi utwór Maty może być hymnem, jak sugerowały niektóre artykuły i media? Nie sądzę, nie jest to tekst wystarczająco inkluzywny, żeby mógł objąć wszystkich licealistów – nie dotyczy nawet wszystkich uczniów liceum Batorego, chociaż z pewnością opisuje szkolne i pozaszkolne życie części z nich. W mediach pojawiają się również stwierdzenia, że Patointeligencja jest wyrazem potrzeby buntu współczesnej młodzieży, która chciałaby protestować dla samego protestu, nie dlatego, że ma konkretny powód. W Patointeligencji nie ma jednak mowy o buncie, to raczej wejście za kulisy topowych liceów podyktowane pragnieniem pokazania prawdy z perspektywy absolwenta. Idea buntu i poruszenie kwestii potrzeby rewolucji, do której nie ma powodu łączy inny tekst Maty — Tango, z utworem Sławomira Mrożka o tym samym tytule. Z tekstów Maty wynika, że młodzież łamie zasady z fanaberii, u Mrożka zaś jeden z głównych bohaterów buntuje się przeciwko wolności, rozumianej jako brak zasad. Brak egzekwowania praw charakteryzuje środowisko dorastania dzisiejszej młodzieży. 

 

Osobiście odczytuję Patointeligencję, jako zerwanie z normami społecznymi narzucającymi co wypada robić, a czego nie, jako powiedzenie dorosłym, żeby dali nam żyć swoim życiem i pozwolili uczyć się na własnych błędach. Nie jest to zresztą nowy pomysł w kulturze. Podobny motyw pojawia się choćby w piosence Les Rois du Monde z musicalu Romeo et Juliette, w której Romeo, Merkucjo i Benvolio mówią, że wolno im – młodzieży – robić, co chcą. Nie chciałabym nikomu odbierać przyjemności z samodzielnej interpretacji, ale zupełnie inny, o wiele poważniejszy wydźwięk, ma Patointeligencja w ustach Andrzeja Seweryna. Z kolei dobrą reinterpretacją singla Maty jest Patoemigracja, która przedstawia ciekawe spojrzenie na polskich romantyków i ich pozapisarskie aktywności.

 

Pisanie o pracy Natalii LL związanej z tytułowymi bananami — Sztuce konsumpcyjnej, warto zacząć od momentu, w którym została pokazana publiczności szerszej niż stali bywalcy i bywalczynie Muzeum Narodowego w Warszawie. Ten moment to zdjęcie ze ścian galerii muzealnej Sztuki konsumpcyjnej (wraz z Pojawieniem się Lou Salome Katarzyny Kozyry) w kwietniu 2019 roku. Dzieła te dyrektor MN Jerzy Miziołek, usunął na podstawie skarg rodziców, piszących o zgorszeniu ich dzieci. Rodzicielskie listy oskarżające instytucję państwową o pokazywanie demoralizujących dzieł sztuki oparte były na stwierdzeniu, że obie prace są erotycznie nacechowane. Dokładnie 29 kwietnia pod głównym gmachem odbył się protest przeciwko cenzurze. Czy jednak usunięcie prac o erotycznym wydźwięku można nazwać cenzurą? Nawet jeśli, to nie jest to adekwatne określenie — zdjęcie dzieł było bowiem początkiem procesu rearanżacji całej galerii. Zresztą oburzenie wywołane najpierw pracą Natalii LL, a następnie jej usunięciem nie było, według mnie, uzasadnione. Sama praca wzbudziła zgorszenie nagle, jednak dopiero po pewnym czasie — fotografie i film pod nazwą Sztuki konsumpcyjnej były częścią ekspozycji muzealnej od dłuższego czasu. Konsumpcję bananów i innych produktów spożywczych przedstawioną na zdjęciach i w filmie, bez wątpienia bardzo zmysłową i budzącą erotyczne skojarzenia, rzeczywiście można uznać za gorszącą — jest to jednak zaledwie ,,pierwsze dno". Istnieje wiele innych interpretacji pracy, opartych na przykład na niedoborze podstawowego pożywienia, który w PRL-u czynił akt konsumpcji rytuałem. Wydźwięk dzieła zależy również, (o czym zresztą rapuje Mata w Konkubinacie) od słów, jakimi je opiszemy. Słowa są zaś częścią analizy obrazów. Trudno więc nazwać zdjęcie z ekspozycji Sztuki konsumpcyjnej i Powrotu Lou Salome cenzurą, ale skargi, na podstawie których dyrektor Muzeum Narodowego zdecydował się przearanżować galerię, można uznać za bezzasadne.

 

Co może być tak oburzające w zachowaniu współczesnej bananowej młodzieży, której reprezentantem jest Mata? Oburza nas i zaskakuje patologia wśród dzieci z bogatych domów, ponieważ nie zdawaliśmy albo nie chcieliśmy zdawać sobie z niej sprawy. Oburzenie wywołują zjawiska na nowo dostrzeżone, niekoniecznie rzeczywiście bulwersujące. Sztuka konsumpcyjna zaś oburzyła nas, ponieważ nie chcieliśmy zdać sobie sprawy z wielu możliwości interpretacji tego dzieła, w tym tej o wydźwięku erotycznym. Zachęcam więc wszystkie pokolenia do otwartości na nowe formy sztuki i wysłuchiwania głosów wszystkich pokoleń.

 

tagi: Natalia LL, Mata, banany, sztuka krytyczna, rap, liceum, erotyka, Sztuka konsumpcyjna, Pojawienie się Lou Salome, Katarzyna Kozyra, patologia, Patointeligencja, bananowa młodzież

Bananowa młodzież — termin przypomniany przy okazji publikacji płyty Maty i  Narodowe jedzenie bananów — protest przeciwko cenzurowaniu sztuki. Co połączyło sztukę krytyczną i rap? Dlaczego społeczeństwo, a w szczególności pokolenie boomerów oburzają teksty kultury niepokazujące w zasadzie nic nowego?

30/03/20

Bananowe oburzenie

Zdj. D. Marcinkowska

O NAS

KONTAKT

ZGŁOŚ PROBLEM

WSPÓŁPRACA

ZASADY PUBLIKACJI

WYMOGI EDYTORSKIE

©  2020 Wszelkie prawa zastrzeżone.
OD MŁODYCH, DLA MŁODYCH